Jan Mankes ging in 1902 naar de hbs in Meppel maar hield dat voor gezien toen het gezin in 1903 naar Delft verhuisde. In die periode werkte hij als leerling bij de glasschilder J.L. Schouten en volgde hij een avondopleiding aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag. Hij begon met schilderen van vogels en nesten in de duinen van Den Haag en omgeving. Van 1909 tot 1915 woonde Mankes met zijn ouders in Bovenknijpe, een dorpje nabij Heerenveen. Hier ontwikkelt hij zijn liefde voor de natuur verder en maakt hij veel van zijn beste werken. Een van zijn topstukken is het schilderij van de Woudsterweg. Langs deze weg, gelegen tegenover het huis van zijn ouders, liep hij dagelijks naar Oranjewoud. In 1913 leerde hij Annie Zernike kennen, een theologe en de eerste vrouwelijke predikant van Nederland. Hij trouwde in 1915 met haar waarna ze een tijdje in Den Haag woonden. In 1916 verhuisden ze naar Eerbeek omdat ze dachten dat die bosrijke omgeving goed zou zijn voor Mankes, die inmiddels aan tuberculose leed. In deze tijd woonde hij ook enkele maanden in Nunspeet. In 1918 werd hun zoon Beint geboren, vernoemd naar Jan's vader. Mankes was erg ziek en lag veel in bed; wanneer het iets beter ging werkte hij onafgebroken. In 1920 overleed hij aan zijn ziekte, toe hij dertig jaar oud was. Hij werd begraven in Eerbeek. Mankes liet een oeuvre na van zo'n 150, overwegend kleine schilderijen, ca. 100 tekeningen en zo'n 50 prenten. In meer dan de helft is de natuur het belangrijkste onderwerp. Daarnaast maakte hij zelfportretten, portretten (voornamelijk van zijn vader, zijn moeder en zijn vrouw), stillevens, landschappen en interieurs. Mankes exposeerde al veel tijdens zijn leven en werd zeer gewaardeerd. In het begin schildert hij met name donkerkleurige vogels en later ook veel lichtgekleurde, met name witte, dieren. De kunstverzamelaar Pauwels was zijn mecenas die hem naast materiaal ook vaak bijzondere vogels stuurde die hij kon schilderen. Zijn werk kenmerkt zich met name door een zekere stilte. In 1923 noemt Richard Roland Holst Mankes Hollands meest verstilde schilder. Deze stilte wordt veroorzaakt door evenwichtige composities en ingetogen kleurgebruik, alsmede een nauwelijks zichtbare penseelstreek. Zijn werk wordt of werd tentoongesteld in het (voormalige) Scheringa Museum voor Realisme, het Museum voor Moderne Kunst Arnhem en Museum Belvédère te Heerenveen.