Kroontje ter demonstratie van de wet van Archimedes,1750-1800
Kroon
03.02.0 Bepaling van het soortelijk gewicht
Kroontje - waarschijnlijk goud-zilver legering - in gedraaid ivoren en houten doosje, waarin tevens drie schijfjes van resp. goud, zilver en brons van hetzelfde gewicht als het kroontje. De maten zijn die van het doosje in dichte toestand.
Archimedes
Het kroontje en attributen herinnert aan de beroemde proef van Archimedes om de valsheid van de kroon (beter wellicht: gewijde krans) van koning Hiero van Syracuse aan het licht te brengen. De Naamlijst van het instrumentenkabinet van Diligentia (Museum Boerhaave Arch. 47, fol. 26vso) vermeldt: "Een van goud gedreven kroontje met een schijfje van fijn goud en dito zuiver zilver tot de proef van Archimedes op de kroon van koning Hiero. Desaguliers 2D, p. 231 Pl. 25 Fig. 5 f 40 vBuren"; het bronzen schijfje, waarvoor in de bodem van het doosje wel een uitsparing is, wordt niet vermeld. C.A. Crommelin heeft, toen het bruikleen in 1935 binnenkwam, de proef met deze miniatuur-benodigdheden uitgevoerd en zijn bevindingen vastgelegd in een notitie, die achter de oude kaart is bewaard. Hij concludeert: "indien legeering van Au en Ag: 76.5% Au, 23.5% Ag.". Een dergelijk kroontje was ook in het kabinet van E. Ebeling, dat in 1791 in Amsterdam geveild werd; zie de gedrukte veilingcatalogus (S 951), p. 39, no 156.