Dit alles bij elkaar is een mooi schaalmodel van een volledige brandblusinstallatie, inclusief het ‘brandspuithuis’, waarin de brandspuit werd opgeborgen. Het is een voorbeeld van de ontwikkelingen in de brandbestrijdingstechniek in de zeventiende en achttiende eeuw in de Nederlanden. Dit soort modellen waren bedoeld om de werkingsprincipes van uitvindingen en technische vernieuwingen aan een groter publiek te laten zien. In die tijd was er een groeiende aandacht voor de de natuurkundige benaderingen van Isaac Newton en praktische toepasbaarheid van natuurkundige kennis. Dit prachtige demonstratiemodel was bovendien een begerenswaardig pronkstuk voor een achttiende-eeuwse verzamelaar. De brandspuit is een pomp met dubbele zuiger, die op een mahoniehouten wagentje is gemonteerd. De pompelementen zijn in glas uitgevoerd om de werking van de brandspuit goed zichtbaar te maken. Beide zuigers worden bovenaan bediend door een messing hendel. De pomplichamen zijn verbonden met een centraal reservoir. Hieraan zijn een aanvoer- en afvoerslang bevestigd. De correcte stroomrichting wordt geregeld door klepjes in de basis van het reservoir. De aanvoerslang is verbonden met een ‘aanjager’, een afzonderlijke zuigpomp die het bluswater uit het water zuigt en tijdelijk opspaart. Daarbij is ook een bol die het water filtert en een drijver. De aanjager is volgens een oud model van Jan van der Heijden uit 1677. Door deze innovatie kan de brandspuit met een veel regelmatiger doorvoersnelheid blussen. De brandspuit, de aanjager en het brandspuithuis werden vervaardigd door de Amsterdamse instrumentmaker Abraham van Aken, die vanaf het midden van de achttiende eeuw ondermeer ook als horlogemaker actief was.
Vervaardiging
maker
Aken, Abraham van
1750 - 1800
Nederland
Fysieke kenmerken
glas
An amorphous, inorganic substance made by fusing silica (silicon dioxide) with a basic oxide; generally transparent but often translucent or opaque. Its characteristic properties are its hardness and rigidity at ordinary temperatures, its capacity for plastic working at elevated temperatures, and its resistance to weathering and to most chemicals except hydrofluoric acid. Used for both utilitarian and decorative purposes, it can be formed into various shapes, colored or decorated. Glass originated as a glaze in Mesopotamia in about 3500 BCE and the first objects made wholly of glass date to about 2500 BCE. (Project Fotografie)
https://data.cultureelerfgoed.nl/term/id/cht/dcc2121b-8394-44f7-9664-86b109d079a4
hout
Hout is een bouwmateriaal, afkomstig van boomstammen en -takken. Naast merg, spint en schors vormt het daarvan het voornaamste bestanddeel. Ten noorden van de Alpen is hout van oudsher het belangrijkste bouwmateriaal. Onderscheiden worden naaldhout van naaldbomen (dennen, grenen, vuren) en loofhout van loofbomen (eiken, beuken enz.). De stammen werden meestal in het groeigebied gekantrecht en per vlot of in een schip over water vervoerd. De houthandel en -nijverheid concentreerden zich in Nederland vooral in Dordrecht, Amsterdam, Deventer en later ook in de Zaanstreek. Voor regionaal gebruik concentreerde de houthandel zich ook in plaatsen als ’s-Hertogenbosch, Schoonhoven en Tiel. (Haslinghuis)
https://data.cultureelerfgoed.nl/term/id/cht/6a52c326-d332-461d-8861-92db384c2f1d
